Festiwal muzyki Jednogłosowej w Płocku

23 MARCA 2007 (PIĄTEK)
Bazylika Katedralna (Tumska 2): Festiwal Muzyki Jednogłosowej, wystąpią - zespół VOCI UNITE - dziecięcy i młodzieżowy zespół wokalny śpiewający muzykę tradycyjną;
godz. 19, wstęp wolny, tel. (024) 367 19 20

24 MARCA 2007 (SOBOTA)
Bazylika Katedralna (Tumska 2): Festiwal Muzyki Jednogłosowej, wystąpi - zespół DISCANTUS pod kierownictwem Brigitte Lesne w składzie Helene Decarpignies, Anne Guidet, Lucie Jolivet, Brigitte Le Baron, Brigitte Lesne, Catherine Schroeder, Catherine Sergent, zespół zaprezentuje sakralne śpiewy łacińskie okresu Średniowiecza i Renesansu w Czechach;
godz. 19, wstęp wolny, tel. (024) 367 19 20

25 MARCA 2007 (NIEDZIELA)
Bazylika Katedralna (Tumska 2): Festiwal Muzyki Jednogłosowej, wystąpią - zespół ESTAMPIE w programie pn. Al Andaluz Kraj Światła, kwitnące kultury muzyczne w średniowiecznej Hiszpanii z gościnnymi muzykami z Hiszpanii i Maroka Sigrid Hausen - śpiew, flet, Mara Aranda - śpiew, Michael Ppp - ud, saz, dilruba, filet, Efren Lopez - ud, tar, tamburyn, rabab, lira korbowa, Uschi Laar harfa, Sascha Gotowtschikow - perkusja;
godz.19, wstęp wolny, tel. (024) 367 19 20

Festiwal Muzyki Jednogłosowej należy do najbardziej hermetycznych w swoich założeniach programowych, a zarazem do najbardziej konsekwentnych w ich realizacji. Ograniczenia programowe nakazujące sięganie wyłącznie po muzykę jednogłosową, bądź nawiązującą do jej idiomu wielogłosowość, narzuciły mu swoiście elitarny profil. Elitarność nie oznacza w tym przypadku pejoratywnie pojętej ekskluzywności, czy snobizmu, gdyż płocki festiwal to święto tradycji muzycznej, którą przenika przestrzeń sacrum. W jej centrum jest Bóg wyznaczający bezwzględną miarę wartości, będący absolutnym punktem odniesienia wszystkich istnień. Wbrew obiegowym poglądom, muzyka średniowiecza nie odwołuje się do najtrudniejszej w odbiorze i najmniej efektownej europejskiej spuścizny sprzed tysiąca lat. Muzyka jednogłosowa wciąż jest filtrowana przez tradycję ludową i przekazywana z pokolenia na pokolenie; wciąż jest poddawana ciągłej konfrontacji i ulega przemianom. To sztuka, która nigdy się nie zestarzała, wręcz przeciwnie – za sprawą nowych odkryć muzykologicznych i etnograficznych oraz zaangażowaniu muzyków nadal intensywnie się rozwija.

Muzyka wieków średnich, będąc w przeważającej części muzyką religijną, czy wręcz liturgiczną, nie zgubiła swoich tradycyjnych wartości. Co więcej, dziś umieszcza je we współczesnym kontekście i pokazuje, że mimo naturalnej ewolucji, są wciąż żywe i przyciągające. Paradoksalnie, monodia dysponując dość skromnymi jeszcze możliwościami wyrazowymi, jak żadna inna potrafi „wyrazić niewyrażalne”. Jak mówi Św. Augustyn będąc posłańcem ze świata idealnego „nakłania ona duszę, by dążyła ku harmonii prowadzącej do miłości Boga”.

Płocki Festiwal Muzyki Jednogłosowej skłania do głębokiej refleksji i modlitewnego skupienia. Jednocześnie unaocznia nam, że w odległych wiekach sztuka dźwięku symbolizowała cały świat ówczesnego człowieka – kosmogonię i harmonię świata, porządek religijny i duchowy, a także zależności między światem, człowiekiem i Bogiem.

W ciągu minionych dwunastu edycji mury płockiej katedry gościły najwybitniejszych wykonawców. Marcel Péres i Ensemble Organum zachęcali do odnowy liturgicznej, Anatolij Grindenko z chórem Patriarchatu Moskiewskiego przedstawili dawne śpiewy prawosławne, a siostry Caffagni i de’Mircovich wraz ze swoim zespołem La Reverdie pozwoliły dostrzec w średniowieczu epokę pełną kontrastów i skrajności. Ubiegłoroczna płocka akademia muzyki dawnej, ze względu na pierwszą rocznicę śmierci Papieża Jana Pawła II, otrzymała wyjątkowy charakter i skupiła się wokół tematyki śpiewów żałobnych. W pamięci słuchaczy z pewnością pozostała uroczysta Eucharystia, w którą włączono Requiem Johannesa Ockeghema i śpiewy gregoriańskie w wykonaniu Bornus Consort i Schola Gregoriana Silesiensis. Liturgię zakończoną w godzinę śmierci Jana Pawła II zamknęło niecodzienne wydarzenie. Roberto Colavalle, członek Chóru Kaplicy Sykstyńskiej, odśpiewał po łacinie Litanię do Wszystkich Świętych, tak jak uczynił to 8 kwietnia 2005 roku, podczas pogrzebu Ojca Świętego. Przeszywające Sancta Maria, Mater Dei…, Sancta Agnes…, Sancta Maria Faustina (Kowalska)… ora pro eo, popłynęło ponad głowami tysięcy zgromadzonych wokół katedry wiernych.

Tegoroczny festiwal, odbywający się jak zawsze na dwa tygodnie przed Wielkanocą, to kolejne spotkanie z najwybitniejszymi wykonawcami. Pierwszego dnia wystąpi Voci Unite - jeden z najwyżej cenionych polskich zespołów wokalnych śpiewających muzykę tradycyjną. Warto zauważyć, że członkinie Voci Unite to młodziutkie dziewczęta działające przy Szkole Podstawowej nr 7 w Łomży. Zespół założony i kierowany jest przez Katarzynę Szmitko ma na swoim koncie szereg wspaniałych sukcesów, m.in. już pięć razy sięgnął po Złotą „Harfę Eola” - najwyższe trofeum Ogólnopolskiego Festiwalu Zespołów Muzyki Dawnej „Schola Cantorum” w Kaliszu. Przed dwoma laty dziewczęta wystąpiły na XIII Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Dawnej „Pieśń naszych korzeni”. Koncert ten transmitował Program Drugi Polskiego Radia. W Płocku zaprezentują pieśni pasyjne przypominające historię Męki Jezusa Chrystusa. Na program koncertu złożą się zarówno pieśni łacińskie, jak i tradycyjne polskie śpiewy wielkopostne.

Drugi dzień festiwalu przyniesie koncert legendarnej grupy Discantus, złożonej wyłącznie z żeńskich głosów i działającej po wodzą Brigitte Lesne, uznawanej za wybitny autorytet w dziedzinie wykonawstwa muzyki średniowiecznej. Osiągnięcia fonograficzne i koncertowe Discantusa pozwalają umieść zespół w wąskim gronie najwspanialszych wykonawców muzyki dawnej. Program ich koncertu zatytułowanego Universi Populi obejmie sakralne śpiewy łacińskie z okresu średniowiecza i renesansu w Czechach, zawarte w manuskrypcie z klasztoru Św. Jerzego w Pradze.

Niedzielny koncert, zamykający tegoroczny festiwal Muzyki Jednogłosowej, należeć będzie do niemieckiego zespołu Estampie. Muzycy w swojej twórczości odnajdują analogie między średniowieczem i współczesnością. Ich koncerty to nie tylko zderzenie epok, to także zderzenie kultur. Dzięki temu stylistyka zespołu jest swoistym konglomeratem muzyki chrześcijańskiego średniowiecza, muzyki pozaeuropejskiej, New Age, World Music, czy nawet muzyki pop. Estampie, choć korzystają wyłącznie ze średniowiecznego, czyli akustycznego instrumentarium, potrafią jak mało kto ożywić muzykę dawną, czyniąc ją jednocześnie autentyczną i nowoczesną. W Płocku zaprezentują swój ostatni projekt Al Andaluz, przedstawiajacy spotkanie trzech dominujących kultur średniowiecza – muzułmańskiej, żydowskiej i chrześcijańskiej. Areną jest oczywiście średniowieczna Hiszpania, gdzie te trzy kultury w obszarze muzyki przez kilka stuleci pokojowo ze sobą współistniały.

Robert Majewski

XIII Festiwal Muzyki Jednogłosowej, Płock, Bazylika Katedralna, 23 marca 2007

Voci Unite to dziecięcy i młodzieżowy zespół wokalny z Łomży, śpiewający muzykę tradycyjną. W swych projektach współpracuje ze znanymi śpiewakami i kantorami, takimi jak Marcin Bornus – Szczyciński – Bornus Consort, Robert Pożarski – Schola Gregorianka Silesiensis, Adam Strug - Warszawa, Jan Gietek – Dobrylas.

Młode śpiewaczki uczestniczyły w projekcie „Powrót do tradycji – śpiewamy chorał gregoriański”. Obecnie dziewczęta mają w swym repertuarze polskie pieśni wielkopostne, pasyjne, maryjne oraz pogrzebowe. W poszukiwaniu repertuaru oraz środków wykonawczych spotykają się ze śpiewakami na Kurpiach. Jeżdżą na warsztaty chorału gregoriańskiego. Do tej pory zespołowi udało się zrekonstruować i wykonać w Łomży łaciński śpiew kościoła podczas świąt: Imamculata Beata Maria Virgina, Sanctissima Trinitatis, Pentecostes.

Okres Wielkiego Postu skłania do refleksji nad życiem i jego duchową jakością. Wiele zwrotek kolejnej prześpiewanej pieśni pasyjnej przypomni słuchaczom na nowo historię Męki Chrystusa Człowieka. W przygotowanym materiale muzycznym zespół dostarczy słuchaczom możliwość kontemplowania kolejny raz wydarzeń, bardzo ważnych dla chrześcijan. Głównym celem koncertu jest pokazanie, że polska muzyka tradycyjna, jak też śpiew łaciński mogą istnieć równolegle i wzajemnie się uzupełniać.

Katarzyna Szmitko – Dyrektor Artystyczny, nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 7 w Łomży (od 1989 roku). Od 1995 roku prowadzi zespoły muzyki dawnej: Voci Unite, Voci Unite Piccolo, chór Canto Sereno. Absolwentka Wychowania Muzycznego w WSP w Olsztynie (obecnie UWM).

Podczas koncertu w ramach XIII Festiwalu Muzyki Jednogłosowej w Płocku zespół zaśpiewa:

ADORACJA KRZYŻA

Improperia
1.Popule meus
2.Ego propter te flagelavi Agiptum
3.Crucem tuam
4.Crux Fidelis – hymn
Pieśni tradycyjne
1.Jezu zraniony na me duszne rany
2.Już Cię żegnam najmilszy synu Chrystusie

XIII Festiwal Muzyki Jednogłosowej, Płock, Bazylika Katedralna, 24 marca 2007

Discantus to znakomity francuski zespół wokalny a cappella złożony wyłącznie z żeńskich głosów. Wykonuje przede wszystkim sakralną muzykę średniowieczną, od pierwszych zachodnioeuropejskich manuskryptów z IX w. aż do wieku XV. Wokalistki Discantus, posiadające wielostronne doświadczenie wokalno-wykonawcze, łączą w mistrzowski sposób zasady wykonawstwa muzyki średniowiecznej z niezwykle jednorodnym, a jednocześnie bardzo indywidualnym brzmieniem zespołowym. Bazując na tradycji chorału gregoriańskiego zespół stara się wprowadzać ożywcze tchnienie w śpiewy ars antiqua, okresu wspaniałej aktywności kulturalnej w takich ośrodkach jak Saint-Martial de Limoges, podczas wielkich pielgrzymek do Santiago de Compostela i ukoronowanej powstaniem katedry Notre Dame w Paryżu.

Programy koncertowe i nagraniowe zespołu Discantus tworzone przez Brigitte Lesne, często we współpracy z muzykologiem Marie-Noël Colette, są zawsze rezultatem długiego procesu intelektualno-twórczego, w wyniku którego powstają tematycznie i dramatycznie spójne i przemyślane realizacje. W centrum zainteresowania pojawiają się bardzo często kobiety i ich tematyka: macierzyństwo, Matka Boska, Hildegard von Bingen, uwiecznione w starych manuskryptach zachowanych w klasztorach.

Oprócz koncertów a cappella zespół realizuje też programy i nagrania z towarzyszeniem grup instrumentalnych, chóru dziecięcego, aktorów, a także inscenizacje teatralne dramatów liturgicznych.

Zapraszany na najbardziej uznane międzynarodowe festiwale zespół Discantus koncertuje regularnie we Francji, Europie i na całym świecie. Bogata dyskografia zespołu spotyka sie niezmiennie z bardzo wysoką oceną krytyki muzycznej, doczekała się również wielu prestiżowych nagród i wyróżnień.

Brigitte Lesne – Dyrektor Artystyczny, dzięki swoim wielu znakomitym koncertom i nagraniom jest dziś chyba najbardziej znaną "śpiewającą kobietą średniowiecza". Współzałożycielka zespołu Alla francesca, jest również artystyczną szefową zespołu Discantus. Stale współpracuje ze słynnym Centrum muzyki śedniowiecznej w Paryżu, gdzie regularnie prowadzi specjalne sesje treningowe i klasy mistrzowskie wykonawstwa muzyki dawnej.

Podczas koncertu w ramach XIII Festiwalu Muzyki Jednogłosowej w Płocku zespół w składzie Hélene Decarpignies, Anne Guidet, Lucie Jolivet, Brigitte Le Baron, Brigitte Lesne, Catherine Schroeder, Catherine Sergent, zaśpiewa:

UNIVERSI POPULI
Sakralne śpiewy łacinskie z okresu Średniowiecza i Renesansu w Czechach.
Manuskrypt z klasztoru Św. Jerzego w Pradze

Lux vera lucis radium – Hymne a sainte Ludmilla
Festivali melodia te laudamus o Maria – Trope de Benedicamus domino

Virga Yesse floruit – Trope de Benedicamus domino
Ad honorem sempiterni regis – Trope de Benedicamus domino
Salve pater optime – Prose de saint Venceslas

Salve virgo gloriosa – Antienne tropée
Ave virgo virginum – Conduit

Sanctus – Deus rerum principium – Trope de Sanctus

Universi populi simul iam gaudete – Cantio
In illo tempore intravit Jhesus in quoddam castellum – Lecture
Veni sancte spiritus / Da gaudiorum premia / Veni – Motet

Rorate celi desuper – Introit
Hac nube irrorante – Cantio

Nobis est natus hodie de pura virgine – Cantio
Natus est / Quem laudavere / Huius sit memoria – Motet

Imperatrix angelorum – Prose
Jesu dulcis mater bona – Cantio

O deus pater ingenite – Trope de Kyrie
Alleluia – Ave benedicta Maria – Trope d’AlleluiaNostra iocunda curia / Eya / Unde gaudent angeli – Motet
Sanctus – Sanctus

O florens rosa – Antienne
O regina lux divina – Cantio

Deus omnipotens a morte resurgens – Cantio
Surrexit Christus / Angelus / Christus / Terra tremuit – Mo

XIII Festiwal Muzyki Jednogłosowej, Płock, Bazylika Katedralna, 25 marca 2007

Estampie to zespół, który specjalnie na potrzeby projektu muzycznego "Al Andaluz – Kraj świata – Kwitnące kultury muzyczne w średniowiecznej Hiszpanii" stworzył wraz z członkami specjalizującej się w muzyce sefardyjskiej hiszpańskiej grupy "L´Ham de Foc" sześcioosobowy zespół. Po wielu spotkaniach i próbach, poświęconych zblżeniu zróżnicowanych stylów muzycznych i znalezieniu wspólnego języka muzycznego powstał program "Al Andaluz", który po raz pierwszy zaprezentowany został w roku 2006 w ramach festiwalu Landshuter Hofmusiktage. Publiczność festiwalowa i krytyka muzyczna nie szczędziła projektowi swego zachwytu.

Spotkanie trzech dominujących kultur średniowiecza – muzułmańskiej, żydowskiej i chrześcijańskiej – nie straciło do naszych czasów nic ze swej fascynacji, a jednocześnie kontrowersji. Szczególnie w ostatnim czasie jest to we współczesnym świecie znów bardzo aktualny temat. Podyktowane to było również niewiarygodnym bogactwem literatury muzycznej tego okresu, która do dzisiaj ma w niektórych regionach żywą tradycję. A przede wszystkim fakt, że właśnie w średeniowiecznej Hiszpanii te trzy kultury w obszarze muzyki przez kilka stuleci pokojowo ze sobą kooegzystowały, będąc najlepszym przykładem, że jest to możliwe.

Michael Popp – Kierownik Artystyczny.

Podczas koncertu w ramach XIII Festiwalu Muzyki Jednogłosowej w Płocku zespół w składzie Sigrid Hausen, Mara Aranda, Michael Popp, Efren Lopez, Uschi Laar, Sascha Gotowtschikow, wykona:

Gaudens in domino Anonym (11. Jhd.)
La morena Anonym (14. Jhd.)
De Santa Maria Alfonso X. El Sabio - Cantigas de Santa Maria (13. Jhd.)
Caritas / Cum erubuerint Hildegard von Bingen(1098–1179)
Estampie V Anonym (13. Jhd.)
La Galana y el mar Anonym (15. Jhd.)
Cunctipotens genitur deus Anonym (12. Jhd.)
A virgen muy groriosa Alfonso X. El Sabio -
Cantigas de Santa Maria
Lamento de Tristano Anonym (13. Jhd.)
Quantos me creveren loaran Alfonso X. El Sabio -
Cantigas de Santa Maria
Los caminos Anonym (14. Jhd.)
Gran dereit Alfonso X. El Sabio -
Cantigas de Santa Maria
Ave donna santissima Anonym (12. Jhd.)